.:: Istota Mikroekonomii ::.

Mikroekonomia zajmując się badaniem pojedynczych rynków funkcjonujących w ramach gospodarki narodowej, w istocie sprowadza swoje dociekania do analiz i interpretacji zjawisk mających miejsce na rynku oraz związanych z dokonywaniem osobistych wyborów przy zakupach. Koncentruje się ona zwłaszcza na analizie zachowań indywidualnych podmiotów gospodarujących. Jako taka bada decyzje alokacyjne (to jest podstawy podejmowania decyzji oraz skutki decyzji) podejmowane przez indywidualne podmioty gospodarcze. Uzasadnieniem takiego podejścia jest fakt, iż decyzje indywidualne, wyrażające się następnie w działaniach poszczególnych producentów i konsumentów łączą się ze sobą i skutkują określonymi reakcjami grupowymi. Oznacza to jednocześnie, że splatanie się działań ludzkich, działań pojedynczych podmiotów stanowi o działaniach poszczególnych grup i całego społeczeństwa. Zaznaczyć przy tym jednak trzeba, że działania indywidualne nie zawsze są zgodne ze sobą, często są one sprzeczne i prowadzą do konfliktów.
Istotą mikroekonomii jest to, że wiąże się ona ściśle i opiera o pewne założenia dotyczące zachowań indywidualnych. Podstawowym założeniem jest to, iż ludzie są w stanie brać pod uwagę różne sposoby poprawy swojej sytuacji życiowej. Innym nie mniej ważnym jest również to, iż producenci i konsumenci dokonując racjonalnych wyborów, pod kątem maksymalizacji swego zadowolenia.
Ze względu na duży wpływ cen na podejmowane decyzje ekonomiczne, mikroekonomię często nazywa się teorią cen.

 

Podstawowe kategorie mikroekonomiczne
Mikroekonomia – której głównym elementem jest analiza marginalna, a więc rozumowanie marginalne – posiłkuje się kategoriami marginalnymi, a więc takimi jak: maksymalny zysk, przeciętny zysk, krańcowy zysk, marginalne zadowolenie, maksymalne zadowolenie, korzyść marginalna (zysk marginalny), koszt marginalny, koszt alternatywny, utarg całkowity, utarg przeciętny, utarg krańcowy i innymi.
Odwoływanie się do takich kategorii wynika z faktu, iż ludzie, czy też pojedyncze podmioty gospodarcze, rozdzielając zasoby i decydując się na ich zastosowanie w określonej działalności gospodarczej, dążą do osiągnięcia możliwości jak największych korzyści. I tak np.: producent dąży do maksymalizacji zysku, konsument zaś chce osiągnąć maksymalne zadowolenie z konsumpcji zakupionych dóbr; co z kolei prowadzi do problemu optymalizacji decyzji w procesie gospodarowania. Zmieniając decyzje gospodarcze, a w ślad za tym zmieniając (tj. zwiększając lub zmniejszając) rozmiary działalności gospodarczej – czy to produkcji, czy też konsumpcji – o jednostkę przyczyniamy się do zmiany(wzrostu lub spadku) korzyści. Korzyść taką nazywamy marginalną, a koszt jej uzyskania kosztem marginalnym.
Kategorie te uznać należy jako podstawowe. Jako takie wymagają one bliższej charakterystyki, która zostanie dokonana w toku następnych wykładów.

 

Podstawowe zasady mikroekonomii
Zmiana decyzji gospodarczej, a w ślad za tym zmiana działalności gospodarczej wiązać musi się z poszukiwaniem rozwiązań które przyniosłoby największe korzyści. Wsparcie tych poszukiwań jest odwołanie się przy podejmowaniu decyzji alokacyjnych do kilku zasad, a mianowicie:

 

1) zasady optymalizacji

2) zasady malejącej korzyści marginalnych

3) zasady rosnącego kosztu marginalnego

4) zasady optymalizacji decyzji.

 

Zasada optymalizacji
Zasada optymalizacji sprowadza się do kierowania się w toku podejmowanych i zmian decyzji gospodarczych, dążeniem do takich zmian poziomu działalności gospodarczej przy których korzyści wynikające z tej zmiany (korzyści marginalne) zrównują się z kosztem jaki zmiana ta pociąga za sobą (koszt marginalny). Sytuacja ta (ZM = KM) jest optymalną i oznacza osiągnięcie najlepszego z możliwych (w danych warunkach) poziomu aktywności gospodarczej. Nazywa się ją również punktem równowagi podmiotu gospodarczego (producenta, konsumenta).
W innych sytuacjach, tzn. gdy korzyści marginalne są większe od kosztów marginalnych (ZM > KM) należy rozwijać realizowaną działalność gospodarczą; a gdy koszty zmiany działalności są większe aniżeli korzyści z niej wynikające (ZM < KM) to należy ograniczyć rozmiary tej produkcji.
Z zasady optymalizacji wynika, że jakakolwiek nierówność pomiędzy korzyściami marginalnymi (ZM) i kosztami marginalnymi (KM) zanika wraz ze zmianami poziomu działalności gospodarczej, tzn. :
w miarę powiększania rozmiarów działalności zmniejszają się korzyści marginalne natomiast rosną koszty marginalne,
w sytuacji spadku poziomu działalności korzyści marginalne rosną, natomiast koszty marginalne zmniejszają się.
Wszelkie zmiany korzyści i kosztów marginalnych związane ze zmianami rozmiarów działalności producenta lub konsumenta wynikają z istnienia dwóch zasad; zasady malejących korzyści marginalnych oraz zasady rosnących kosztów marginalnych.

 

Zasada malejących korzyści marginalnych
Zasada malejących korzyści marginalnych wynika z prawidłowości, że im większy jest poziom działalności gospodarczej tym mniejsze są korzyści marginalne osiągnięte z tej działalności. Oznacza ona, że przy bardzo wysokim poziomie działalności gospodarczej (produkcji, konsumpcji) korzyści marginalne będą wynosić zero. Jest to punkt, w którym korzyści całkowite z działalności gospodarczej przestają wzrastać. Osiągnięty został bowiem punkt maksymalnych korzyści z działalności gospodarczej. Producent – w przypadku produkcji, albo konsument w przypadku konsumpcji znajdują się w pozycji równowagi.
Zasada malejących korzyści marginalnych jest odwracalna ponieważ korzyści marginalne są mniejsze przy wyższym poziomie działalności, a większe przy niższym poziomie działalności.

 

Zasada rosnącego kosztu marginalnego
Zasada rosnącego kosztu marginalnego, jest ściśle powiązana z zasadą (i zjawiskiem) malejących korzyści marginalnych oraz kosztami i korzyściami alternatywnej działalności gospodarczej (tj. alternatywnego zastosowania ograniczonych zasobów).
Przy danych zasobach, którymi dysponuje np. konkretny konsument w konkretnym czasie, przeznaczenie coraz większej części dochodów na jeden rodzaj konsumpcji oznacza, iż musi on rezygnować z coraz większej ilości jednostek innego rodzaju konsumpcji. Wzrost konsumpcji pierwszego jej rodzaju, zmniejszając korzyści marginalne, powoduje jednocześnie wzrost kosztu marginalnego i konsumpcji drugiego jej rodzaju. Dzieje się tak dlatego, iż koszt marginalny konsumpcji pierwszego rodzaju jest równy korzyściom marginalnym z poświęconej konsumpcji drugiego rodzaju.

 

Zasada optymalizacji decyzji
Zasada optymalizacji decyzji sprowadza się do następującej prawidłowości, iż każdy przedmiot gospodarczy dążący do maksymalizacji korzyści netto ze swej działalności powinien zwiększyć ją lub zmniejszyć aż do momentu zrównania się korzyści marginalnych z kosztami marginalnymi. Jest ona odzewem na poszukiwania rozwiązań optymalnych w warunkach ograniczoności zasobów. Winna ona pozwolić odpowiedzieć na pytanie: przy jakich wielkościach konsumpcji jednego i drugiego rodzaju dóbr osiągamy największe korzyści (zadowolenie z konsumpcji) biorąc pod uwagę daną wielkość dochodu.

.:: Istota Koniunktury Gospodarczej ::.

Koniunktura gospodarcza – której pojęcie jest rozumiane często wieloznacznie – jest ważnym czynnikiem wpływu na racjonalność podejmowania decyzji ekonomicznych. Dotyczy zarówno analiz stanu gospodarki, jak również i jego prognoz wpływa zarówno na bieżące jak i na decyzje przyszłe. Pierwsze z nich powinny opierać się na ścisłej znajomości stanu koniunktury zarówno w całej gospodarce, jak również w jej działach, gałęziach i branżach których dotyczą. Natomiast decyzje o charakterze przyszłościowym, a więc te które przesadzają o ogólnych kierunkach rozwoju powinny być oparte na starannym rozeznaniu się w tendencjach rozwojowych całej gospodarki narodowej, oraz powinny uwzględniać zmiany dokonujące się na rynku światowym.
Z tych też względów koniecznym staje się podjęcie rozważań w odniesieniu do następujących zagadnień: istoty koniunktury gospodarczej w gospodarce rynkowej; podstawowych wskaźników oceny koniunktury gospodarczej, oraz polityki koniunktury gospodarczej.

Istota koniunktury gospodarczej w gospodarce rynkowej
Pojęcie koniunktura – wywodzące się od łacińskiego słowa “coniunctio” oznaczającego “łącznie” rozumianego jako splot warunków wywierających znaczny (zazwyczaj dodatni) wpływ na sytuację, położenie, ogólny stan “czegoś” – w odniesieniu do zjawisk ekonomicznych zastosowano stosunkowo późno, bo dopiero w XIX wieku. Poprzednio było używane najczęściej w astrologii i będąc synonimem złożonego układu wzajemnego oddziaływania, powstałego pod wpływem chwilowych okoliczności.
W ekonomii pojęcie koniunktury gospodarczej jest dość wieloznaczne. Zazwyczaj używane jest do określenia zjawisk mających zasadniczy wpływ na sytuację, położenie i ogólny stan gospodarki, kraju, regionu czy świata, takich jak: ruch cen, produkcji, sprzedaży, zatrudnienia itp. Traktowane jest ono przede wszystkim jako splot warunków wywierających określony dodatni lub ujemny wpływ na stan i dynamikę zjawisk w gospodarce narodowej W języku potocznym lub publicystycznym koniunktura jest synonimem stanu gospodarki. Dobra koniunktura oznacza rozwój gospodarczy, zmiany strukturalne i równowagę ekonomiczną, a zła koniunktura zachwiana równowagę ogólną, spadek (lub zastój) produkcji, wymiany towarowej, cen dochodu narodowego.
Obecnie problematyka koniunktury gospodarczej, stanowiąc znaczny obszar badawczy ekonomii, często wyodrębniana jest jako gałąź nauk ekonomicznych. Ujawnia ona ścisłe związki z problematyką reprodukcji. Natomiast w praktyce gospodarczej uzewnętrznia się ona poprzez koncepcje i realizacje polityki koniunkturalnej.
Odwołując się do historii rozwoju gospodarki rynkowe, zauważyć trzeba, iż jej syntetyczne wskaźniki, takie jak dochód narodowy oraz produkcja przemysłowa, poczynając od pierwszych dekad XIX wieku uległy pewnym powtarzającym się wahaniom. Ekonomiści zajmujący się tym zagadnieniem wyróżniali kilka – najczęściej cztery, ale także i trzy fazy, różnie je nazywając. Zaobserwowali oni także, że tego rodzaju wahania dokonują się z reguły wokół rosnącego trendu wzrostu dochodu narodowego. Dążąc do wyjaśnienia tych zjawisk, starali się dać odpowiedź przede wszystkim na dwa pytania : po pierwsze – dlaczego w szczytowym okresie wzrostu dochodu narodowego następuje wcześniej, czy później załamanie gospodarcze? i po drugie – dlaczego po osiągnięciu fazy depresji, gospodarka rynkowa sama jest zdolna uruchomić czynniki umożliwiające jej wejście w fazę ożywienia gospodarczego?
Do zadawania takich pytań skłania powtarzalność tych zjawisk. Zaobserwowane w Anglii w 1825 roku, w miarę postępującego uprzemysłowienia świata, cykle koniunkturalne obejmują swym zasięgiem coraz większa liczbę krajów. Kolejne kryzysy rozpoczęły się w latach : 1836, 1847, 1857 (był to pierwszy kryzys obejmujący całą Europę i Amerykę) 1866, 1873 (który z kolei był najcięższym i najdłuższym kryzysem XIX wieku), 1882, 1890, 1900, 1907, 1929 (trwał on do 1933 r. i okazał się najcięższym kryzysem z dotychczas znanych) i 1937. Po drugiej wojnie światowej występowanie ich miało nieco zmodyfikowaną postać – ujawniły się one w formie nie zsynchronizowanej. I tak, w USA wystąpiły one w latach: 1949,1957-58, 1967. Dopiero z początkiem lat 70-tych, za przyczyna załamania się światowego rynku żywnościowego i energetycznego, doszło do ponownej ich synchronizacji w skali światowej. W tej formie ujawniły się one w latach : 1974-19775 i 1981-1982.

.:: Rynek Istota i Funkcjonowanie ::.

Jednym z podstawowych, kluczowych pojęć ekonomicznych jest rynek. Jego definicje, ze względu na pojemność znaczeniową i obszerność tego zjawiska różnią się poziomem ogólności oraz niejednakowym akcentowaniem właściwości rynku. Zależy to w dużej mierze od zainteresowań, bądź potrzeb definiującego. Nie oznacza to, że jakaś definicja rynku jest lepsza lub gorsza, lecz to, że w danej konkretnej sytuacji, akcentuje – w odpowiedzi na zgłaszane potrzeby – wybrane aspekty tej kategorii ekonomicznej.
Najogólniej określając: rynek to całokształt transakcji kupna i sprzedaży oraz warunków, w jakich one przebiegają. Pod pojęciem rynku możemy więc rozumieć mechanizm wykorzystujący zespół współzależności występujących między popytem, podażą i ceną, ale także instytucje w rodzaju domu towarowego, targowiska, banku, czy biura pośredniczącego między sprzedawcami i nabywcami.
W zależności od przyjętych kryteriów całokształtu transakcji kupna i sprzedaży stanowiących o istocie rynku, daje się wyróżnić następujące rodzaje rynku ze względu na przedmiot obrotu : rynek dóbr i usług konsumpcyjnych oraz rynek czynników produkcji ze względu na zasięg przestrzenny (geograficzny): rynek lokalny, rynek regionalny, rynek krajowy, rynek międzynarodowy i rynek światowy (globalny) ze względu na sytuację rynkową: rynek sprzedawcy i rynek nabywcy;
ze względu na strukturę (segmenty): rynek homogeniczny (jednorodny – np. rynek ropy, rynek pszenicy itp.), rynek heterogeniczny (np. rynek pracy na którym występują różne zawody, wymagające odmiennych zdolności i kwalifikacji itd.);
ze względu na stopień wyrównywania się ceny: rynek doskonały i rynek niedoskonały. Ze względu na kontakty między uczestnikami rynku: charakter bezpośredni (personalny), lub też pośredni (partnerzy mogą się nigdy nie widzieć i nie poznać).

Klasyfikacja rynków
Podstawowe mechanizmy rynku – istota i funkcjonowanie
W wyniku skomplikowanych, wielostronnych i wielokierunkowych procesów rynkowych, dochodzi między producentami i nabywcami określonych dóbr i usług do uzgodnienia na nie takich cen, przy których zapotrzebowanie społeczeństwa na te towary i usługi zostaje zrównane z ilością oferowaną na sprzedaż. Oznacza to, że rynek pełni funkcję regulatora procesów gospodarczych. Dokonuje on, poprzez grę popytu i podaży, obiektywnej wyceny poszczególnych towarów. Odbywa się ona za pośrednictwem ceny, która jest informacją o przebiegu procesów gospodarczych i ich efektywności. Ważnym elementem rynku wpływającym na zjawisko uzgodnienia cen jest konkurencja, czyli proces, w czasie którego uczestnicy gry rynkowej dążąc do realizacji własnych interesów, starają się zaoferować korzystniejsze od innych warunki sprzedaży (kupna).

 

.:: Podstawy Polityki ::.

Ekonomia w pewnej fazie swego rozwoju wkraczając w sferę ważnych problemów społeczno-gospodarczych, objaśniając w wyrafinowany sposób rzeczywistość gospodarczą, stała się także użyteczną dla praktyki różnych podmiotów gospodarczych od skali mikro po skalę makro. Użyteczność ta ujawniła się przede wszystkim w istocie i formule polityki gospodarczej nazywanej także polityką ekonomiczną.
Pojęcie to jest pochodnym terminu polityka (z j. greckiego “politike”) oznaczającego sztukę rządzenia państwem. Współcześnie bywa on rozumiany różnie. W węższym znaczeniu oznacza całokształt działalności państwowej w kształtowaniu stosunków wewnętrznych w państwie oraz jego stosunków z zagranicą. W szerszym znaczeniu obejmuje on wszelką działalność zmierzającą do wpływania na sprawy publiczne, bez względu na to, kto ją prowadzi. Jeśli w pierwszym znaczeniu podmiotem polityki jest tylko władza państwowa,to w drugim znaczeniu obok niej także każda organizacja, grupa społeczna czy nawet osoba, kiedy podejmuje działania mające wywrzeć zamierzony wpływ na tok spraw publicznych.
W rzeczywistości pojęcie “polityka” funkcjonuje zazwyczaj uzupełnione o odpowiednio dobrany przymiotnik, określający przedmiot, czyli rodzaj spraw, których interesująca nas działalność dotyczy. W przypadku podejmowanych rozważań jest on także ściśle związany z realizowaną przez państwo funkcją gospodarczą.
Politykę gospodarczą (zamiennie określaną także jako ekonomiczna) traktować trzeba także jako część składową polityki bezpieczeństwa państwa, dostrzeganą zarówno jako naukę jak i jako praktyczną działalność państwa w tym obszarze. Podejście to jest uzasadnione widzeniem każdej polityki (ekonomicznej, rolnej, zagranicznej, i innych) jako wiedzy (nauki) i jako sztuki (praktyki). Podejście to upoważnia z kolei do spójnych – teoretycznych i praktycznych – analiz założeń polityki gospodarczej państwa, jej stanu obecnego i przyszłego (perspektywicznego) przy uwzględnieniu jej wszystkich wymiarów, oraz uwarunkowań realizacyjnych.
Tak rozumiana polityka gospodarcza państwa ujawnia wyraźnie dwoistość. Jej rozbiór z punktu widzenia szerokich kryteriów interdyscyplinarnych pozwala na rozróżnienie w niej sfery realnej i sfery regulacyjnej. Wynika to z faktu, iż obszary jej zainteresowania nie są systemami jednowymiarowymi. W sferze regulacyjnej dostrzec trzeba także jej wymiar statyczny i funkcjonalny. W ślad za tym można również mówić o polityce gospodarczej w wymiarze statycznym i funkcjonalnym.

Z jednej strony politykę gospodarczą dostrzegać trzeba bowiem poprzez cele, zadania, zakres, funkcje, metody i narzędzia realizacji, oraz strukturę przedmiotową i płaszczyzny występowania. Przybiera ona wówczas charakter systemu statycznego, będącego jednocześnie systemem analitycznym polityki gospodarczej państwa. Z drugiej strony natomiast politykę gospodarczą dostrzegać trzeba jako system funkcjonalny (procesowy), którego poszczególnymi elementami są fazy polityki gospodarczej, takie jak:
a) preparacyjna, na którą składa się diagnoza początkowej sytuacji całego układu gospodarczego i prognoza przyszłych, bliższych i dalszych warunków zewnętrznych względem tego układu;
b) planowania i programowania, w którym chodzi o warianty programów globalnych i dziedzinowych, oraz
c) realizacji i oceny osiąganych rezultatów ekonomiczno-obronnych i ogólnospołecznych.
Wszystkie te elementy jak i związki pomiędzy nimi tworzą strukturę funkcjonalną polityki gospodarczej państwa.

Sfery i wymiary polityki gospodarczo-obronnej

Konkretyzując istotę polityki gospodarczej podkreślić trzeba jej ścisłe związki z systemem gospodarczym państwa oraz z koncepcjami gospodarczymi rządu (i partii politycznych go tworzących). One to bowiem w rzeczywistości narzuca rozumienie jej istoty. Jej bliższe określenie wymaga jednak wpierw spojrzenia na nią z metodologicznego punktu widzenia. Dlatego też, celowym wydaje się następujący tok dociekań:
po pierwsze, przedstawienie istoty polityki gospodarczej z wyraźnym akcentem na kwestie celów, zadań, metod i narzędzi realizacji, oraz
po drugie, przedstawienie podstawowych problemów polityki gospodarczej.
Przyjęcie takiego toku dociekań nie oznacza jednak, że ekonomia spełni wszystkie oczekiwania formułowane wobec niej ze strony rzeczywistości gospodarczej. Jej rola sprowadza się najczęściej do oszacowania ekonomicznych zasadności określonych polityk. To zaś wymaga określenia: skutków danej polityki, poprzez rozpoznanie jej wpływu na odpowiednie wielkości ekonomiczne, na sytuację poszczególnych grup społecznych i wskazaniu odpowiedzi kto korzysta i kto traci?
wielkości wyników – o ile i co się zmieni ? osądu wyników – czy są one pożądane czy nie, czy korzyści przewyższają ujemne konsekwencje które ona wywołuje.

Płaszczyzny polityki gospodarczej
Działalność państwa w obszarze gospodarczo-obronnym znajduje się w obrębie zainteresowań nauki jak również praktycznego jej urzeczywistniania. Stąd też nauka i praktyka stanowią dwie zasadnicze płaszczyzny występowania polityki gospodarczej.

Polityka gospodarcza jako nauka
W ujęciu polityki gospodarczej jako nauki mamy do czynienia z wiedzą o sposobach, celach i narzędziach oddziaływania organów państwowych na gospodarkę państwa. Jako taka opisuje i wyjaśnia działalność gospodarczą oraz formułuje jej zasady zgodnie z prawami ekonomicznymi. Oznacza to, że charakteryzuje ją trojakie podejście do przedmiotu dociekań.
Przy czym przez opis polityki gospodarczej należy rozumieć przede wszystkim odwoływanie się do zbioru faktów działań państwa w danym obszarze i w danym miejscu. Preferowanie takiego podejścia grozi jednak przekształceniem się jej w wykład historii gospodarczej ograniczonej do niedawnej przeszłości. Natomiast wyjaśnianie polityki gospodarczej to podanie przyczyn faktów i działań polityki gospodarczej oraz wskazanie związków przyczynowych pomiędzy nimi. To zaś wymaga odwołania się do uogólnień, budowy pewnych generalizacji i dokonania typologii pewnych faktów. Dopiero na podstawie zaobserwowanej powtarzalności pewnych procesów możliwym staje się sformułowanie pewnych prawidłowości i zasad polityki gospodarczej, które z kolei mogą zostać zastosowane do przewidywania nowych faktów i procesów. Polityka gospodarcza jako nauka, chociaż sama nie formułuje praw, to w wyjaśnianiu działań gospodarczych posługuje się prawami wykrytymi przez ekonomię. Zaznaczyć trzeba jednak, że przy pełnym korzystaniu z teorii ekonomii, nie jest ona wystarczającą dla teoretycznego ujęcia polityki gospodarczej. Wymaga ona bowiem uwzględnienia nie tylko gospodarczych aspektów działań, ale również ich strony militarnej (wojskowej) politycznej, społecznej, technicznej a także kulturowej, moralnej a nawet psychologicznej.

Polityka gospodarcza jako nauka, może dać pewną wiedzę o poszczególnych operacjach gospodarczych państwa, oraz o celach, środkach, metodach i narzędziach stosowanych w tej dziedzinie. Może ona także sprzyjać zrozumieniu poszczególnych decyzji gospodarczych oraz mechanizmów rządzących nimi oraz ich ocenę.
Polityka gospodarcza może służyć i służy jako egzemplifikacja twierdzeń ogólnych o aplikacji praw ekonomicznych w działalności gospodarczej. Przy takim podejściu, nie może ona jednak poprzestawać na odpowiedzi na pytanie: jak jest, lecz również starać się odpowiedzieć na pytanie: jak być powinno, to znaczy jaka powinna być polityka jako działanie. W tym zakresie polityka gospodarcza jako nauka winna łączyć w sobie cechy nauki normatywnej i stosowanej. Winna ona zajmować się także metodologią przygotowania, podejmowania i realizacji organów państwowych w sferze ich oddziaływania na gospodarkę. Dostrzeżenie zróżnicowanej struktury polityki gospodarczej pozwala głębiej poznać jej istotę. Koncentrując uwagę na strukturze statycznej zauważyć trzeba, że tworzą ją cele, zadania, zakres, funkcje i metody polityki gospodarczej państwa oraz instrumenty jej realizacji oraz strukturę przedmiotową i płaszczyzny jej występowania. W takim wymiarze przyjmuje ona postać systemu analitycznego polityki gospodarczo-obronnej państwa.

 

  • Page 1 of 2
  • 1
  • 2
  • >