.:: Rodzaje Rachunku Ekonomicznego ::.

W praktyce spotykamy się z wieloma rodzajami rachunku ekonomicznego. W zależności od przyjętego kryterium możemy wyróżnić następujące rodzaje rachunku ekonomicznego. Jeśli przyjąć kryterium jednostki miary w jakich jest on prowadzony, to wyróżnia się rachunek ekonomiczny naturalny i rachunek ekonomiczny wartościowy. Stosowanie konkretnego rodzaju uzależnione jest od aktualnych potrzeb jak i szczebla, na którym decyzja jest podejmowana. Przyjmując zaś za kryterium horyzont czasowy wyróżniamy rachunek perspektywiczny i bieżący. Pierwszy z nich dotyczy odleglejszego horyzontu czasu i ma w nim decydujące znaczenie wartości funkcji celu w całym okresie. Drugi zaś krótkiego okresu – a więc do 1 roku i decydujące znaczenie w nim mają bezpośrednie warunki ekonomiczne.

Ze względu zaś na zakres jego stosowania wyróżnia się rachunek makroekonomiczny i rachunek mikroekonomiczny. Rachunek makroekonomiczny prowadzony jest w skali gospodarki narodowej i dotyczy, nie pojedynczych przedsiębiorstw . Z kolei mikroekonomiczny rachunek prowadzony jest zwykle w skali przedsiębiorstwa i uwzględnia ograniczenia i nakazy ogniw nadrzędnych. Odwołując się zaś do kryterium metody powiązań w gospodarce wyróżniamy rachunek poziomu i rachunek pionowy. W przypadku rachunku poziomego ogólne wskaźniki dyrektywne ustalane przez centrum gospodarcze przekazywane są w dół i na ich podstawie poszczególne podmioty gospodarcze przeprowadzają samodzielnie rachunek ekonomiczny. W przypadku zaś pionowego rachunku podejmowanie decyzji w skali makro dokonuje się na zasadzie sprzężenia zwrotnego, co wyraża się tym, że poszczególne branże przygotowują optymalne koncepcje w oparciu o rozwiązania poszczególnych podmiotów gospodarujących.

Natomiast przyjmując za kryterium odniesienie do czasu przeszłego lub przyszłego, można mówić o rachunku ekonomicznym ex post (statystyczny, następczy) i rachunku ekonomicznym ex ante (planowy). Pierwszy z nich ma charakter porównawczy i analityczny gdyż jest on badaniem stanów przeszłych na podstawie danych statystycznych. Służy on przeważnie do oceny efektywności podjętych decyzji oraz do analizy gospodarki w oparciu o porównywanie osiągniętych efektów z dokonanymi nakładami, jak również często przybiera on formę porównań rzeczywistych z planowanymi. Rachunek zaś ex ante służy do przygotowania decyzji które mają zostać dopiero przyjęte. Ponieważ prowadzony powinien być on przed podjęciem konkretnej decyzji ekonomicznej, swym zakresem obejmuje on zarówno przewidywania jak i sytuacje niepewne.

W oparciu o kryterium charakteru decyzji wyróżniamy rachunek ekonomiczny statyczny i dynamiczny. Rozróżnienie to wiąże się ściśle z częstotliwością podejmowanych decyzji. Jeśli decyzja odnosi się do rozstrzygnięć jednorazowym mamy do czynienia z rachunkiem statycznym. Jeśli zaś wymagane jest podejmowanie decyzji o charakterze przyczynowo skutkowym, wtedy rachunek ekonomiczny powinien mieć charakter dynamiczny. Każde z przedstawionych podziałów, a w ślad za tym rodzajów rachunków ekonomicznych ma zarówno zalety jak i wady. Ich skala zależna jest od warunków realizacji rachunku ekonomicznego.



Korelacje Tematyczne

Odpowiedz

You must be logged in to post a comment.